Bijeenkomst Kennisplatform: project 100-100-100

Op maandag 11 juli organiseerden de communitybeheerders een bijeenkomst met gebruikers uit de 100-100-100 community. In totaal waren er ongeveer 15 mensen aanwezig. Sommigen hebben onlangs een 100-100-100 project afgerond en anderen zitten in de voorbereidingsfase van een eigen editie. Dit zorgde voor een perfecte mix voor het uitwisselen van nuttige informatie.

De middag begon met een presentatie door Judith Beltman. Zij vertelde over haar ervaringen met het 100-100-100 project bij Cyclus. Tijdens het verhaal van Judith werden veel vragen gesteld en werd een goed beeld geschetst hoe het traject van 100-100-100 verloopt en waar je op kan letten. Hieronder een aantal onderwerpen die zijn besproken.

Commitment

De startbijeenkomsten zijn ideaal om commitment te krijgen van deelnemers. Doordat je de deelnemers fysiek ontmoet (en het dus niet slechts een ‘online’ project is), maar ook door het ondertekenen van een verklaring. De ene gemeente kiest er voor om iedere deelnemer een individuele verklaring te laten tekenen, de andere heeft een groot vel waar iedereen zijn handtekening op zet. Deze laatste is goed voor een fotomoment en deze kan in pers en media gebruikt worden.

Deelnemers & afhakers

In hoeverre is dit de juiste doelgroep? Het zijn juist de voorlopers die meedoen en die doen het al goed. Het blijkt uit vorige edities dat juist de mensen die al goed scheiden, toch met dit project nieuwe dingen leren en met meer bewustzijn hun hoeveelheid afval kunnen verminderen. Daarnaast kunnen de prestaties van de deelnemers goed ingezet worden als communicatie en in verdere vorming van beleid: “Het is mogelijk!” “Kijk hoe deze inwoners gemakkelijk hun restafval verminderen.”. Mede door pers en (sociale) media kan een verdere verspreiding van bewustwording worden bereikt.

Hoeveel mensen er afhaken is niet duidelijk. Gemeenten van vorige edities geven wel aan dat er altijd mensen zijn die afhaken omdat het ze te weinig oplevert, uitdaging missen of omdat het toch meer werk is dan gedacht. Aan de andere kant geven de deelnemers aan op de vraag “waarom ze meedoen”, dat ze het nog beter willen doen, ambassadeur willen zijn of deze bijna afvalloze levenswijze willen uitdragen. De groep deelnemers die aangehaakt blijft, bestaat dan uiit perfecte ambassadeurs voor een afvalloos Nederland.

Database veel gestelde vragen

Een database van alle gestelde vragen in alle edities van 100-100-100 zou welkom zijn. Het is lijkt alsof veel dezelfde soort vragen vanuit de huishoudens komen; aan de andere kant ontstaan ze uit een persoonlijke situatie en dat maakt ze weer uniek. Goed nieuws: in het platform wordt nu een FAQ opgenomen! Deze FAQ is vooral gericht op praktische (platform) zaken en kom beschikbaar voor de edities die na de zomer gaan starten.

(online) Communicatiebureau Boerdam

De eerste edities van 100-100-100 hadden toch best veel hulp van Boerdam nodig. De FAQ die nu in de volgende edities wordt opgenomen, zal ook wat vragen wegnemen. Waar wel rekening mee moet worden gehouden, is de populatie in je gemeente. Een meer vergrijsde populatie, heeft waarschijnlijk meer ondersteuning nodig.

Tijdsinvestering

In de voorbereiding zit er ongeveer 20u per week tijd in. Voor de startbijeenkomst moet gerekend worden op een avond per gemeente. Dan kan de werkdruk oplopen, afhankelijk van hoeveel gemeenten meedoen aan het project. De opkomst van zo’n avond is ongeveer de helft van het aantal dat zich heeft opgegeven.

Administratie tijdens de werving en eerste weken van de 100 dagen kost ook veel tijd, net als het beantwoorden van vragen van deelnemers en de pers te woord staan.  In de eerste week zijn het vooral praktische vragen die gesteld worden, daarna meer inhoudelijk. Haarlem had bijvoorbeeld iemand aangenomen voor 32 u per week voor het heel project: dus ook het organiseren van de bijeenkomst en het vullen van de website. Je kan er ook voor kiezen om de uren te spreiding over verschillende medewerkers.

Wegen, weekopdrachten & analyseren

Sorteeranalyses zijn niet per se nodig, deze zijn erg prijzig. Wanneer je geen sorteeranalyses wilt doen kun je ook in de weekopdrachten vragen aan bewoners wat er overblijft in je restafval. De weekopdrachten kan je op deze manier ook strategisch inzetten.

Van eerdere edities zijn de weekopdrachten zijn gebundeld; deze zijn te vinden bij de documenten. Bina van der Veen (gemeente Assen) heeft hier haar weekopdrachten gedeeld en Anne Telman (NVRD) voor de edities van ROVA en Circulus-Berkel.

Er is discussie of je wel of niet mensen een weegsysteem moet aanbieden om de deelnemers te motiveren de afvalmeter in te vullen. Hoe ver ga je het faciliteren? Je kunt ze ook een keuze geven; ze kunnen bijvoorbeeld een weegsysteem krijgen, maar dat hoeft niet als ze zelf al iets hebben in huis. Iets ‘zomaar’ geven is toevoegen van afval. Bij alles wat je de deelnemers wil aanbieden, moet je nadenken over hoe je dat doet? In welke verpakking zit dit?

En in hoeverre wordt er door iedereen het afval gemeten? Bij Cyclus werd aangegeven dat van de 423 huishoudens 270 huishoudens de afvalmeter meer dan 5x hebben ingevuld.

In sommige gemeenten wordt de GF-fractie (groente en fruit) niet apart ingezameld; dit heeft invloed op hoeveel restafval erover blijft. Zelfde met gemeenten waar luiers apart worden ingezameld. Elke editie van 100-100-100 zal daarom eigen resultaten boeken. Zo was bijvoorbeeld voor de gemeente Haarlem 2,4 kilo restafval per week een enorm goed resultaat gezien het doorgaans gemiddelde in de gemeente.

Communicatie tips

  • Maak van tevoren (in de advertentie) duidelijk dat meedoen betekent dat je elke week je afval moet wegen. En dat ze een pc nodig hebben om de gegevens bij te houden.
  • Meedoen is geen onderlinge competitie! Maar benadruk wel de uitdaging.
  • Laat de communicatie met de deelnemers via jou verlopen! Wil bijvoorbeeld de pers iemand interviewen, dan ben jij degene die een deelnemer benadert en vraagt of hij/zij dat zou willen doen.
  • Als er een mogelijkheid is aan te sluiten bij een bestaande campagne, dat zeker doen. Zo kon Cyclus aansluiten bij haar “I love afval” campagne waardoor ze meer aanmeldingen hadden in de gemeenten die deze ook uitvoeren.
  • Maak gebruik van bestaande clubs/netwerken
  • Neem pers en lokale tv en radio mee
  • Gebruik bestaande sociale media
  • Nodig de raad ook uit
  • Je kunt rolmodellen gebruiken als extra trigger, zoals wethouders, lokale bekenden en journalisten
  • Maak (twee)wekelijks een nieuwsbrief (met bijvoorbeeld interviews met deelnemers, terugkoppeling van weekopdrachten en achtergrondinformatie over verwerking)
  • Gebruik filmpjes; deze kun je zelf maken of van YouTube halen
  • Deelnemers enquête analyseren kost veel tijd; Cyclus geeft aan dit bij een volgende editie niet weer uit te vragen.