Afvalcoach komt dichterbij - verslag van de VANG workshop

Op 10 november kwamen beleidsmedewerkers én afvalcoaches bijeen in Almelo voor de workshop over afvalcoaches. Tijdens deze interactieve bijeenkomst vertelden 3 partijen over hun inzet en invulling van de afvalcoach: gemeente Almelo en gemeente Enschede, Twente Milieu en Omrin. In dit verslag een korte weergave van de onderwerpen die naar voren kwamen in de discussies bij deze sprekers.

De dag begon met het verhaal van Karin Fakkert (gemeente Almelo) en Mirian Kock (gemeente Enschede). Zij vertelden over hoe zij het concept van afvalcoaches hebben ontwikkeld voor hun gemeenten. Volgens hen past het inzetten van afvalcoaches in de huidige trend waar meer oog bestaat voor maatwerk en meer in gesprek wordt gegaan met inwoners; het is niet meer alleen zenden vanuit de gemeente. Karin en Mirian zien dat het wordt gewaardeerd dat ambtenaren uit het gemeentehuis komen en naar de inwoners toe gaan. Naast toelichting op het afvalbeleid en informatie over afval scheiden, spreken de afvalcoaches ook mensen die normaal niet zouden bellen naar de gemeente of afvalinzamelaar; een nieuwe doelgroep wordt hiermee dus bereikt.

Vervolgens sprak Sabine Kossink (Twente Milieu) over hoe zij de opdracht voor afvalcoaches van de gemeenten Almelo en Enschede hebben opgepakt en hoe zij hier uitvoering aan hebben gegeven. De aanwezigen waren erg geïnteresseerd in hoe de werkzaamheden van een afvalcoach in de planning wordt opgenomen naast zijn andere werkzaamheden. Twente Milieu heeft hier intern hele duidelijke afspraken over gemaakt en de werkzaamheden van de afvalcoach hebben voorrang. Sabine heeft Afvalcoach Jeroen gevraagd om zijn ervaringen als afvalcoach zelf toe te lichten op de bijeenkomst. Er wordt onder andere gevraagd waarom een verzoek tot huisbezoek wordt gedaan. Volgens Jeroen vinden huisbezoeken vooral plaats als men veel medicijnafval heeft, als men wil weten welk soort afval in welke bak moet of advies wil over hoe ze hun huishouden kunnen inrichten voor de verschillende afvalstromen. Ook is men nieuwsgierig naar de verschillende activiteiten van de afvalcoach. Bij Twente Milieu wordt de afvalcoach vooral ingezet voor communicatie en voorlichting, ook op andere locaties dan alleen op straat. Zo komt de afvalcoach ook op scholen voor educatie over afvalscheiding.

Vanuit Omrin spraken Yfke Hoogland en Monique de Jong over hun inzet van de afvalcoach, welke overigens bij Omrin ‘afvaladviseur’ wordt genoemd. Tijdens dit verhaal ontstaat een discussie over hoe zaken privaatrechtelijk zijn geregeld. Mogen de afvaladviseurs zomaar in afvalbakken kijken? In sommige gevallen zijn hiervoor verordeningen opgesteld die in het gemeentelijk beleid zijn vastgesteld. Een ander punt van discussie is hoe er wordt geëvalueerd of het inzetten van afvalcoaches werkt. Dit blijkt moeilijk te kwantificeren, omdat niet altijd vast gelegd wordt hoe vaak een afvalcoach mensen aanspreekt of zelf aangesproken wordt. Er wordt van uit gegaan dat er minder telefoontjes zijn nu er een aanspreekpunt op straat is. Het is een extra manier van communiceren, die erg laagdrempelig is. Mirian (gemeente Enschede) geeft wel aan dat inwoners die contact hebben gehad met de afvalcoach, gebeld worden om te vragen hoe ze dit ervaren hebben en of ze geholpen zijn.

Er wordt verder nog gediscussieerd over de bevoegdheden van de afvalcoach. Mag de afvalcoach naast het coachen en informeren ook handhaven?  Deze twee functies onder één pet is men geen voorstander van; vanuit de afvalcoach moet een positieve boodschap uit gaan, aldus de sprekende partijen (gemeente Enschede, Almelo, Omrin en Twente Milieu). De boodschap die de afvalcoach moet uitstralen is “we zijn er om u te informeren en te helpen”. Wel zorgen de partijen ervoor dat er korte lijnen zijn tussen de afvalcoach en de boa, zodat de afvalcoach in bepaalde situaties de handhaver erbij kan betrekken. Op deze manier hoeft de afvalcoach de pet van handhaver nooit op te zetten.

Op de vraag waar de afvalcoach mensen kan ontmoeten en aanspreken buiten de huisbezoeken op afspraak om, vertelt Jeroen dat hij bij milieupleinen in de wijk een grote groep inwoners bereikt. Nu zijn niet overal zulke pleinen, dan zou in lokale winkelcentra ook een goede optie zijn. De afvalcoaches van Twente milieu doen geen onaangekondigde huisbezoeken, maar in Tilburg bellen afvalcoaches wel willekeurig aan bij inwoners en daar werkt dit erg goed.


Presentaties

De presentaties die de sprekers hebben gebruikt kan je hier terugvinden.